AnasayfaHakkımızdaAraştırma MerkezleriYayınlarHizmetlerimizBasında TASAVBağlantılarGalerilerİletişim

1. TÜRK AKADEMİSİ ÇALIŞTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ

16 Aralık 2012, Ankara

TASAV tarafından düzenlenen “2013'e Girerken Türkiye: Sorunlar ve Çözüm Önerileri" temalı 1. Türk Akademisi Çalıştayı, 15-16 Aralık 2012 tarihinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.

Çok farklı alan ve disiplinlerden 100’ün üzerinde bilim insanı, araştırmacı ve uzmanın katılımıyla ve dört ayrı oturumla sürdürülen çalışmalarda, Türkiye'de ve dünyada son dönemlerde öne çıkan konu ve sorunlar ağırlıklandırma yöntemiyle tespit edilmiş, bu sorunların kapsam ve boyutları ile sorunlara karşı geliştirilebilecek çözüm önerileri tartışılmıştır. 30-35 kişilik çalışma grupları hâlinde düzenlenen paralel oturumlarda öne çıkan temel sorun alanları şunlar olmuştur:

  • Bölücü terör,
  • Anayasanın yenilenmesi sürecindeki belirsizlik,
  • Kamu yönetiminde son dönemde belirginleşen keyfî uygulamalar,
  • “Arap Baharı” süreci sonrasında bölgemize yayılan istikrarsızlık,
  •  Küresel krizin etkileri ile ülkemizde yaşanan makroekonomik sorunlar,
  • Girişimcilik ve istihdam sorunu,
  • Ar-ge, teknoloji ve yenilikçilik alanında Türkiye’nin rekabet gücünün yetersizliği.

Tartışmalardan çıkan sonuçların sınıflandırılmasından sonra, 2012 yılının önemli meseleleri ile 2013 yılında Türkiye ve dünya gündemini belirlemesi beklenen konuların şunlar olduğuna karar verilmiştir:

  • Türkiye'nin, “ana çerçevesi çizilmiş, ayrıntıları üzerinde düşünülmüş, devletin ve milletin bir yol haritası olarak müştereken benimsediği bir medeniyet projesi” bulunmamaktadır. Türk milletinin tarihten geleceğe uzanan tabiî rotası konusunda genel bir kafa karışıklığı bulunmaktadır.
  • Türk milletinin kadim değerlerindeki aşınmanın ve modernleşme hamlelerindeki çarpıklığın da bir sonucu olarak, Türkiye'nin tek milletli-tek devletli olarak kıyamete kadar yaşama ülküsünü zedeleyen gelişmeler son yıllarda birbiri peşi sıra hayatiyet bulmaktadır.
  • Terörün ve bölücülük hareketlerinin hiç olmadığı kadar güç kazandığı, siyasî taviz politikalarıyla meselenin aynı zamanda bir kimlik meselesi hâline getirildiği, süslü ifadelerle kılıflandırılan bölücü taleplerin zirve yaptığı ve Türkiye üzerindeki sosyal ve siyasî basıncın yükseldiği gözlenmektedir.
  • Anayasa'nın yenilenmesi/değiştirilmesi, başkanlık sistemi, yerel yönetimlerle ilgili kanunî düzenleme ve kamu yönetimi reformu gibi hukukî süreçlerin de etnisite merkezli ayrımcı anlayışlara hizmet eder bir zihniyetle sürdürüldüğüne dair güçlü bir kanâat mevcuttur. Bu süreçlerin Türkiye’nin üniter yapısını zorlayan bir mahiyet kazandığı değerlendirilmektedir.
  • Yargı bağımsızlığının zedelendiği ve halkın adalete olan inancının azaldığı genel kabul görmektedir.
  • Ortadoğu coğrafyası büyük karmaşa ve kargaşalara gebedir. Hem tarihî ve kültürel ilişkileri hem de bölgeye olan doğal yakınlığı sebebiyle Türkiye'nin bu gelişmelerden etkilenmesi kaçınılmaz gözükmektedir.
  • Dar bir bürokrasi çevresinin tekelinde ve şahsî egolar ekseninde şekillenen dış politika yaklaşımının, sadece Ortadoğu'da değil, diğer bölgelerde de Türkiye'nin işini zorlaştırmasının ve manevra alanını daraltmasının kuvvetli ihtimal olduğu konusunda mutabakat bulunmaktadır.
  • Dünyanın çeşitli bölgelerinde baş gösteren çok boyutlu ve farklı katmanlara sahip kutuplaşma, çekişme ve ihtilâfların, sıcak çatışma dâhil arzu edilmeyen sonuçlara yol açması da muhtemel addedilmektedir.
  • Türkiye makroekeonomik büyüklükler açısından gittikçe kırılgan hâle gelmektedir. Dünyanın gelişmiş bazı ülkelerinde de benzer eğilimlerin olduğu gözlenmektedir. Gerekli tedbirlerin alınamaması durumunda, bu kırılganlığın sarsıcı sonuçlar doğurabileceği değerlendirilmektedir.
  • Sıcak para akışına dayalı ve üretmekten çok tüketmeye odaklı ekonomik yaklaşımların sürdürülebilir olmadığı, cari açığın önemli bir risk unsuru olmaya devam ettiği görülmektedir.
  • İşsizlik, yoksulluk, gelir dağılımındaki adaletsizlik, kayırmacılık, yolsuzluğun yaygınlaşması ve hatta toplumun belli kesimleri tarafından kanıksanır hâle elmesi, genç nüfusun toplam nüfus içindeki payının düşmesi, eğitim sistemindeki çarpıklıklar ve sosyal güvence sistemindeki yetersizlikler, Türkiye'nin önünde duran ve köklü temelleri bulunan başlıca sosyo-ekonomik sorunlardır.
  • Politik iklimin sertleştiği, siyasî söylemlerin zaman zaman seviyesiz bir nitelik arz ettiği, uzlaşma kültürünün zayıfladığı ve kamplaşmaların körüklendiği bir Türkiye manzarası son zamanlarda daha çok konuşulur hâle gelmektedir.

Bu çerçevede, Türkiye'nin meselelerine yönelik olarak şu hususlarda çalışmalar yapılmasının ve tedbirler alınmasının gerekli olduğu konusunda ittifak sağlanmıştır:

  1. Türkiye’nin neredeyse bir asırdır süregelen ve birçoğunun toplumsal karşılığı olmayan tartışmaları bir kenara bırakması, enerjisini müreffeh bir ülkenin oluşturulması ve yüksek değerlerle donanmış yeni bir Türk medeniyeti yaratılması hedefelerine yöneltmesi gereklidir.
  2. Cumhuriyetin başlangıç yıllarında gerçekleştirilen atılımların sürekli mukayese konusu yapılması yerine, bunlardan büyük işler başarma azmi noktasında dersler alınmalı, bugünkü yüksek imkân ve potansiyel, kültür ve medeniyete dair endişelerle doğru biçimde değerlendirilmelidir. Bu kapsamda, kentsel dönüşüm projeleri başta olmak üzere, plansız-programsız ve ilgili tarafların görüşü alınmadan girişilen oldu-bittilerle dolu hamlelere son verilmelidir. Yapılması plana bağlanan projelerde ise, asgarî estetik standartları mutlaka aranmalıdır.
  3. Türk milletinin türedi bir topluluk olmadığı hususunda başta siyasî partiler olmak üzere üst düzeyde bir mutabakat sağlanmalıdır. Türk milletini etnik gruplara göre sınıflandırma gafletinden behemahal vazgeçilmelidir. Etnik temelli ve birçoğu dışarıdan alenen fonlanan bölücü yaklaşımların yıkıcı yaklaşımlarına karşı başta adlî ve hukukî olmak üzere her türlü tedbir alınmalıdır.
  4. Terörle mücadele kapsamında yeni bir yaklaşım geliştirilmesi, güvenlik kuvvetlerinin savunmacı bir anlayışla kışla ve karakollarına hapsedilmesi uygulamasına son verilmelidir. Terör örgütüyle örtülü ve/veya açık müzakerelere derhal son verilmeli, sorunun çözümünün dağ kadrolarının etkisiz hâle getirilmesine bağlı olduğu gerçeği görülmeli, kendileri de terör örgütünün tehdidi altında olan birtakım siyasî figürlerden medet umma yaklaşımı terk edilmelidir.
  5. Anayasa’nın değiştirilmesi çalışmalarında, ülkemizin tarihî ve siyasî şartlarıyla uyuşmayan zorlamalardan kaçınılmalı, yurtdışındaki bazı düşünce kuruluşları tarafından hazırlanıp hap hâlinde kamuoyunun önüne konan çözümlerin uygunluğu mutlaka sorgulanmalı, kendi şartlarımıza özgü modeller üzerinden müzakereler sürdürülmelidir.
  6. Halkın son dönemde adalete olan güveninin son derece sarsıldığını gösteren bütün uygulama ve düzenlemeler gözden geçirilmeli, adaletin mülkün temeli olduğu anlayışı hatırda tutularak yeniden halkın devlete ve adalet mekanizmasına güven duyması sağlanmalıdır.
  7. Türkiye’nin son iki senedir Ortadoğu’da yürüttüğü romantik, gücü ve imkânlarıyla doğru orantılı olmayan, şahsî egolar üzerinden yürüyen ve Türkiye’nin dünyadaki algısını da olumsuz etkileyen dış politika çizgisi terk edilmelidir. Sünnî-Şiî ayrışmasını körükleyen politikalardan vazgeçilmeli, olası bir çatışma dinamiğinin bütün coğrafyayı kana bulayacağı unutulmamalı, bu husus özellikle İran-Irak ve Suriye ile ilişkilerde bir ana prensip olarak kabul edilmelidir.
  8. Sorunsuz bir dış politikanın ancak sorunların üzerine gidip onları çözmeye yönelik güç kullanımıyla sağlanabileceği anlaşılmalıdır. Dış politika meselelerinde sorunları yok saymanın ve görmezden gelmenin sorunları çözmediği anlaşılmalıdır.
  9. Savurgan, müsrif, vergi toplama becerisi düşük, kaynakları etkin kullanamayan ve üretimi olması gerektiği kadar teşvik edemeyen bir ekonomi ve maliye yönetiminin kalıcı ve sürdürülebilir olmadığı anlaşılmalıdır. Cari açık konusunda etkili ve acil tedbirler alınmalı, başta yerli enerji kaynaklarının değerlendirilmesi olmak üzere bu tür tedbirler somutlaştırılmalıdır.
  10. Ekonomik ve sosyal meselelerin birbiriyle doğrudan bağlantılı olduğu unutulmamalı, atılması planlanan her adım için bir maliyet-etki analizi yapılmalı, izleme ve değerlendirmeler uygulama esnasında da sürdürülmelidir. Politikaların toplumun büyük kesiminin desteğini alması için, uzlaşma kültürünün tesisine önem verilmelidir. Başta eğitim politikaları olmak üzere, başına buyruk, ilgili taraflara ve muhataplara kulak vermeyen yaklaşımlardan vazgeçilmelidir. Eğitim, yenilikçilik, küçük sanayiinin güçlendirilmesi gibi konular bir reform anlayışı içinde ve diğer alanlarla bütünlüklü biçimde ele alınmalıdır.
BASINDA TASAV
  
İletişim BilgilerimizBizi Takip Edin
Nasuh Akar Mah. 1.Cadde No:43/4 Balgat-Çankaya/ANKARA Tel:0312 287 8899 Faks:0312 285 4499